انجمن وب نویسان استان هرمزگان

 به گزارش کانون وبلاگ نویسان بستک ، سید ابوالفضل سجادی معاون پرورشی و فرهنگی اداره آموزش و پرورش شهرستان بستک گفت ،  متاسفانه معضل مواد مخدر یک آسیب، تهدید و جرمی است که باید از جنبه های گوناگون به آن پرداخته شود که، مجال آن در چند سطر و چند صفحه نمی گنجد. فلذا، بطور اختصار به بیان مطالبی در این خصوص اکتفا مینمایم. امروزه جرایم مواد مخدر یک مفسده ای عمیق و پیچیده است که مبارزه ای جدی و همه جانبه را جهت کنترل آن الزامی مینماید.

 وی در ادامه افزود:برگزاری همایشهای مختلف و کنفرانسها و سمینارهای متعدد، خود گواه این امر می باشد. این پدیده اجتماعی در قرن گذشته و اخیر و در کشور ما ابعاد گسترده ای یافته و تبدیل به معضل ملی شده است. هدف از جرم انگاشتن مواد مخدر، مقرر داشتن مجازاتها و ضمانت اجراهایی است که بتوان جلوی آن را گرفته یا حداقل مانع گسترش آن شد، البته در جرم انگاری در زمینه جرایم مواد مخدر بصورت خاص و بطور کلی در هر نوع جرم انگاری باید اصول و فیلترهایی را در نظر گرفت. اعمال مجازات و سزادهی برای ایجاد نظم و اعاده حیثیت از دست رفته جامعه، شناخته ترین رویکرد دستگاه عدالت کیفری است و از سوی دیگر مواد مخدر به دلیل آثار سوء فردی و اجتماعی که در بر دارند تقریباً در همة کشورهای دنیا ممنوع شناخته شده و ضمانت اجراهایی نیز برای عدم استفادة آنها در نظر گرفته شده است.

   لازم بذکر است که در ابتدای امر باید با واژه و مفهوم مواد مخدر، این بلای خانمانسوز، بمب خاموش و آتش زیر خاکستر و همچنین مفهوم معتاد و اعتیاد آشنا شویم. مواد مخدر عبارت است از: کسی یا چیزی که سست و بی حرکت می کند و موجب خواب رفتگی اعضاء شود و آنچه تولید رخوت و سستی در اعصاب کند نامیده می شود، بی حس و سست کرده باشد. و سرانجام به معنی ماده ای سست کننده و آنچه اعصاب را سست و بی حس کند.

    همچنین تعریف اداره کل مطالعات و پژوهش های ستاد مبارزه با مواد مخدر کشورعبارت است از: هر ماده ای که استفاده مکرر آن اعتیاد آور (وابستگی) و مضر باشد و عدم استعمال به موقع موجب بروز آثار محرومیت (syndrime) شود آن را مواد مخدر می گویند.

     مفهوم معتاد عبارت است از: به انسانی اطلاق می شود که از چهار طریق خوردن، تزریق، دود کشیدن، تنفس و بالاخره از راه مقعد یک یا چند ماده از مواد مخدر را به طور مداوم مصرف کند و در صورت قطع این عمل با مشکلات جسمی، روانی و رفتاری به تنهایی و یا با هم رو به رو گردد. یا به تعبیر دیگر معتاد کسی است که به مواد مخدر وابستگی پیدا نموده و برای ادامه سلامتی خود مجبور است هر دفعه به تدریج بر مقدار مواد بیفزاید تا تعادل قبلی خود را بدست آورد. همچنین معتاد، در لغت یعنی عادت گیرنده، کسی که به کاری یا چیزی عادت کرده در اصطلاح عبارت است از شخصی که به مصرف مواد مخدر عادت کرده و مستمر استعمال می کند. و اما مفهوم اعتیاد عبارت است از عادت کردن، خو گرفتن و حالتی است که به علت مداومت در استعمال بعضی مواد از قبیل تریاک، مرفین، هروئین، حشیش، مواد روانگردان صنعتی، الکل و… در انسان پیدا می شود. اعتیاد به معنای وابستگی جسمی یا روانی فرد به یک ماده مخدر می باشد و در اثر آن جسم و روح معتاد تحت حاکمیت موادی قرار می گیرد که مصرف می کند به گونه ای که با قطع آن تظاهرات فیزیولوژیکی غیر ارادی در او پیدا می شود.

در ادامه بحث به ویژگیهای اعتیاد و فرد معتاد میپردازیم که این ویژگیها عبارت است از:

     سازمان بهداشت جهانی، وابستگی دارویی را به جای اعتیاد توصیه کرده و اعتیاد را این گونه تعریف کرده است: اعتیاد به موادمخدر مسمومیت حاد یا مزمن است که مضّر به حال شخص و اجتماع می باشد و زاییده مصرف داروی طبیعی یا صنعتی به شمار می رود و خصوصیات این حالت عبارتند از :

۱- وجود تمنا و احتیاج به ادامه استعمال دارو و به دست آوردن آن به هر طریق ممکن.

۲- وجود یک علاقه مفرط و شدید یا گرایش به ازدیاد مصرف دارو که به  فزون طلبی مشهور است .

۳- یک وابستگی روانی یا جسمانی به آثار داروهای اعتیادآور، بدین گونه که وقتی دارو به معتاد نرسد اثرات روانی و جسمانی که به آثار قطع دارو موسوم است در وی ظاهر می گردد.

۴- اعتیاد فرایند پیشرونده دارد و به طور فزاینده میزان مصرف بالاتر می رود و سلامت فرد را بیشتر تهدید می کند.

۵– تهیه و مصرف به موقع مواد به طور کامل ذهن فرد را اشغال می کند و فرد دائماًً نگران است که بدون مواد بماند.

۶- فرد به مرحله ای می رسد که کنترلی به مصرف ندارد و با این که اغلب زیان بخش بودن آن را می داند و مشکلاتی که  برایش ایجاد شده است، نمی تواند آنرا کنار بگذارد.

اعتیاد (بیماری اعتیاد) از معدود معضلاتی است که درکلیه سنین اعم از دوران جنینی، نوزادی، طفولیت، کودکی، نوجوانی، جوانی، میانسالی (بزرگسالی) و سالمندی، در هر دو جنسیت وجود داشته و دارد. که متاسفانه نسل آینده ساز جامعه ما را هدف قرار داده است و تا حدودی نیز موفق شده است.

در ادامه در خصوص انواع مواد مخدر و تقسیم های متفاوتی که در قبال آن صورت گرفته می پردازیم که در منابع مختلف این تقسیم متفاوت است، در برخی به مواد سنّتی، صنعتی و نیمه صنعتی معرفی شده ولی در اینجا ما تقسیم بندی را که از سوی سازمان بهداشت جهانی صورت گرفته بیان مینماییم که، این سازمان بهداشت جهانی مواد مخدر ها را در ۷ گروه قرار می دهد که عبارتند از :

۱ـ مخدرها ( مواد افیونی ـ شبه افیونی )۲ ـ فرآورده های شاه دانه ماده (شانوری )  ۳ـ مواد توهم زا

۴ـ محرکها ۵ ـ سستی زاها (آرام بخش ها، باربیتوریکها) ۶ ـ استنشاقیها (مواد شیمیائی فرّار) ۷ ـ مواد مخدر مغفول.

البته قابل ذکر است که هر کدام از این تقسیم بندیها به دهها و شاید صدها نوع مواد مخدر و روانگردان با نامها، شکلها و رنگهای مختلف مشاهده میشود. که مجال معرفی این مواد در این مصاحبه نمی باشد و انشاالله در وقت مقتضی به معرفی برخی از این مواد و آثار شوم جسمانی و روانی آنها بر شخص، خانواده و اجتماع اشاره خواهم کرد.

اما درخصوص علل گرایش به مصرف مواد مخدر و روانگردانها و همچنین افراد در معرض اعتیاد میتوان بصورت تیتر وار به برخی از این موارد اشاره نمود که عبارتند از:

الف – علل جسمانی

۱- ارثی (انتقال کروموزومی)  ۲- تاثیر مصرف مادر در دوران بارداری

ب- علل روانی

۱- کمبود محبت ۲- بی تفاوتی عاطفی ۳- زیانبار بودن کنجکاوی ۴- عزت نفس پایین (عدم اعتماد به نفس)              ۵- عدم مقایسه نوجوان ۶- اضطراب ۷- افسردگی ۸- پرخاشگری ۹- شخصیت هیستریونیک (نمایشی)               ۱۰- پسیکوز حاد (مانی)  ۱۱- جنون جوانی(اسکیزوفرنی) ۱۲ عقب ماندگی ذهنی و….

علل اجتماعی

الف- خانواده

۱- خشونت خانوادگی ۲- ستیزه های خانوادگی  ۳- خشونت نسبت به کودکان ۴- خشونت در درون خانواده ۵- خانواده نامتعادل ۶- بی انضباطی ۷- ضعف والدین در تربیت ۸- خود شیفتگی مخرب والدین ۹- قیود خانوادگی۱۰- شکاف بین نسلها ۱۱- تقلید و بد آموزی ۱۲-کثرت اولاد و اهمال کاری والدین ۱۳- یگانه فرزند خانواده۱۴- والدین بدرفتار ۱۵- والدینی که فرزندان را طرد می نمایند ۱۶- انحراف والدین ۱۷- عدم اهلیت تربیتی والدین ۱۸- بچه های اعتیاد ۱۹- والدین الکلیک ۲۰- اعتیاد اعضای خانواده ۲۱- اختلال روانی والدین۲۲- فرزند آزاری ۲۳- شبه یتیمی ۲۴- عدم حضور پدر ۲۵- طلاق و جدایی والدین ۲۶- فقدان والدین ۲۷- فوت والدین.

ب- محیط تحصیلی

۱- مدرسه ۲- دانشگاه

پ – دوستان و همسالان

در ادامه بحث برای آشنایی بیشتر والدین گرامی، مربیان و معلمان دلسوز به بیان برخی از علایم و نشانه های احتمالی جسمانی و رفتاری معتادان اشاره ای دارم که عبارتند از:

۱- از دست دادن و کاهش وزن بدن ( لاغر شدن).

۲- کناره گیری از دوستان قبلی و بستگان، برای پنهان نمودن احوالش.

۳- به کار بردن عینک دودی و سیاه در مکان و زمان نامناسب به منظور پنهان داشتن وضعیت مردمک چشم.

۴- پوشیدن پیراهنهای آستین بلند، به منظور پنهان داشتن نقاط تزریق در مصرف هروئین به صورت تزریقی.

۵- تغییرساعت خواب فرد معتاد، اینکه شب بیدار بماند و زود بخوابد.

۶- از ورزش و فعالیتهای جسمانی دوری می کند.

۷- فرد پرگوشده مطالب بیجا و بی مناسبت، زیاد می گوید به ویژه خود را در همه مسائل قابل بحث صاحبنظر می داند.

۸- به شغل، کار و خانواده بی علاقه می شود.

۹- دارای حالتهای چرت مکرّر می باشد.

۱۰- وقتی در اتاق است، درب اتاق را قفل می کنند، وقتی هم که بیرون می روند درب را قفل می کنند.

۱۱- معمولاً افرادی درغگو هستند و دلیلش اینکه می خواهند تا هرجا و هر وقت که بتوانند موضوع اعتیاد را از دیگران پوشیده نگه دارند.

 ۱۲- خلق ثابت ندارند.

۱۳- بدون دلیل پول خرج می کنند.

۱۴- شب نشینی های مکرّر.

۱۵- مصرف زیاد چای، مصرف کنندگان تریاک حتماً یک لیوان چای مصرف می کنند.

۱۶- بیرون رفتن از منزل در بعد ازظهرها.

۱۷- ظاهر چهره معتادان، سابقه طولانی مصرف داشته باشند اکثراً صورتی شکسته پرچین و چروک دارند یا دور لب سیاه، چشمانی فرو رفته و گرد دارند و گونه های آنها برآمده است.

۱۸- معتادان غالباً تمایلی به تمیز و مرتب نمودن لباسهایشان ندارند.

۱۹- در دوانگشت شصت و نشانه چپ و راست که برای برداشتن تریاک استفاده می کنند بصورت یک لایه سیاه زیر ناخن مشاهده می شود.

۲۰- ضعف جنسی، یکی ازعلل شایع ناتوانی و ضعف جنسی در مردان، اعتیاد به مواد مخدر است تا جایی که حتی تمایل جنسی را از مردان می گیرد.

۲۱- تمایل نداشتن به غذا خوردن، بخصوص خوردن صبحانه، شیر، بستنی، ترشیجات در معتادان به حداقل ممکن می رسد. زیرا، این مواد باعث از بین رفتن حالت نشئگی بعد از مصرف مواد مخدر می شود.

۲۲- دردهای مزمن دستگاه گوارش.

۲۳- اقامت و توقف طولانی مدت در توالت، معتادان به مواد مخدر به علت ابتلاء به یبوست مزمن، مدت زمان بیشتری را درتوالت به سر می برند.

۲۴- خارش در حدود ۳۰ دقیقه تا یک ساعت پس از مصرف مواد مخدر، یک خارش عمومی سراسر بدن را فرا می گیرد که بیشتر در قسمت پاها، مخصوصاً ران و کشاله ران مشهود است.

۲۵- آبریزش از بینی، عطسه و خمیازه.

۲۶- کاهش محسوس میزان فعالیت در معتادان.

۲۸- پیدا شدن وسایل غیر متعارف مثل زر ورق سیگار، لوله خودکار و سرنگ در جیب لباس یا محل کار و خانه آنها.

۲۹- دوستان ناباب، که همانا ارتباط با افراد مشکوک و اشخاصی که موقعیت اجتماعی خوبی ندارند.

۳۰- لاغر شدن غیر متعارف می تواند از نشانه های ظاهری اعتیاد باشد.

۳۲- عدم تمایل به بیدار شدن در صبح و دیر آمدن سر کار آمدن و هنگام بیداری صورتی پف کرده و حالت عصبی دارد.

۳۳- از انجام آزمایش اعتیاد هراس دارد.

۳۴- از رفتن به مسافرت گریزان هستند.

۳۵- در مواقعی که طرح دستگیری و جمع آوری معتادان توسط مراجع قانونی به اجرا در می آید سعی می کنند در خانه بمانند.

۳۶- نگهداری داروهای دارای مواد مخدر در خانه یا محل کار.

۳۷- مصرف قرص خواب.

۳۸- گریز از شب نشینی ها و میهمانیهای طولانی مدت خانوادگی.

۳۹- تغییرات اندازه مردمک چشم.

۴۰- بوی عطر و ادکلن به هنگام بازگشت به خانه.

۴۱- اصرار فراوان به بیرون رفتن از منزل به تنهایی.

۴۲- عدم تمایل به حضور در مکانی که از افراد معتاد صحبت به میان می آید.

۴۳- تکذیب اخبار ترک اعتیاد معتادان دیگر.

۴۴- ذخیره سرنگ.

۴۵- وجود علائم تزریق در دستهای شخص معتاد.

۴۶- عرق کردن غیر متعارف.

۴۷- مشاهده قرصهای مختلف همراه فرد معتاد بدون تجویز پزشک.

۴۸- قرض گرفتن مکرّر پول.

۴۹- اراده ضعیف.

۵۰- شرکت کمتر در محافل و مسائل اجتماعی و فرهنگی.

۵۱- عدم تمایل به فعالیت بیشتر.

۵۲- سرفه های مزمن.

۵۳- آگاهی های کامل از کم و کیف مواد مخدر.

۵۴- فرد معتاد بخصوص آنها که به هروئین وابستگی دارند از رفتن به حمام بیزار است. زیرا، حمام وقت و زمان خماری را پیش می اندازد.

۵۵- تغییر صدا و دو رگه شدن و کلفت شدن آن.

۵۶- پرهیز از تمایل چشمی با مخاطبان.

۵۷- تمایل به کار درشب.

۵۸- فرد معتاد اغلب افسرده و خواب آلود به نظر می رسد.

۵۹- اگر فرد مشکوک به اعتیاد را ۱۲ الی ۱۳ ساعت تحت نظر قراردهند در این فاصله علائم محرومیت در بیمار ظاهر می گردد (بازداشتگاها).

۶۰- معتادان خود را فهیم تر از دیگران تصور مینمایند، بویژه در حالت خماری خود را صاحب حق دانسته و از همه طلبکار و متوقع اند.

۶۱- فرد معتاد در رابطه با انجام نشدن کارها و خواسته هایش و خطا هایش، همه را مقصر می داند به جز خودش را.

۶۲- با پیشرفت مصرف تغییرات زیادی در جسم و شخصیت فرد معتاد پیش می آید که منجر به این میشود که وی را به موجودی زبون و ذلیل بدل می سازد و ضعف و ترس زیادی بر او تحمیل می کند.

۶۳- اکثر معتادان به نگرشهای فلسفی روی می آورند و بر پوچی دنیا اشاره می کنند که این نگرشها بر اثر اعتیاد حاصل شده، به جهان بینی و ژرف نگری خود نسبت می دهند.

۶۴- شخص معتاد در زمان نشئگی پرگو میشود و مدام حرف می زند و گزافه گویی و احیاناً دروغگویی مداوم دارند.

۶۵- شخص معتاد در زمان خماری غالباً ساکت و مظلوم گونه است.

۶۶- یکی از بارزترین خصیصه های روانی معتادان خود شیفتگی است و اکثر آنها دیگران را در تباهی سرنوشت خود مقصر می دانند.

« نکته مهم و قابل توجه اینکه هر کدام از موارد ذکر شده به تنهایی می تواند علل مختلف دیگری غیر از اعتیاد داشته باشد. اما، اگر تعدادی از آنها در یک مدت طولانی در شخص مشاهده گردید یکی از مواردی که باید به آنها توجه شود اعتیاد به مواد مخدر است»